پادشاه عاقل مراکش با پذیرش اصلاحات،حکومتش را از سقوط نجات داد!
پادشاه عاقل مراکش با پذیرش اصلاحات،حکومتش را از سقوط نجات داد!
✍🏻 *سیدعطاالله مهاجرانی*
✅ سال های طولانی است که با محمدبنعیسی، وزیر سابق خارجه و فرهنگ و سفیر سابق مراکش در واشنگتن، آشنا هستم. تقریباً در این دو دهۀ اخیر، هر ساله به دعوت او برای شرکت در کنفرانس علمی- فرهنگی اصیله به مراکش رفتهام. طنجه را مثل شیراز میشناسم. در قهوهخانههایش در گوشه و کنار شهر، به ویژه در قسمت قدیم و عتیق، در نزدیکی مرقد ابنبطوطه، چای نعناع نوشیدهام و شیرینی خوشطعم طنجهای خوردهام. کتابفروشیها را نه تنها میشناسم، که با برخی از آنها دوست شدهام. کتاب تازهای که در مراکش منتشر میشود، به من خبر میدهند. پس از موج بهار عربی در تونس و مصر، در مراکش شاهد بودیم که پادشاه به سرعت دست به اصلاحات اساسی و بدون مجامله و اتلاف وقت زد.
نخست، شورایی انتخاب کرد که به بررسی و اصلاح قانون اساسی بپردازند. انتخابات آزاد برگزار کرد، اسلامگراها در انتخابات پیروز شدند، و سرنوشت کشور از سال ۲۰۱۲ تا به امروز در اختیار آنها قرار گرفت. منتها پادشاه گفت سه مسئولیت او، که در واقع به قول عربها همان سهم شیر بود، برای او بماند:
فرماندهی کلِّ قوا، فرماندهی اطّلاعات و امنیت و رهبری دینی به عنوان امیرالمومنین!
✅ محمّد بن عیسی میگفت: «دیر وقت شب نهم مارس ۲۰۱۱ در هتلی در پاریس بودم. وقتی سخنان محمّد ششم پادشاه مراکش را شنیدم، از شوق با صدای بلند گریه کردم. نگران کشور و ملّتم بودم. از آینده هراس داشتم. ساعتی گریه کردم. خدا را شکر کردم. کشور و ملّت ما دچار ویرانی و انشقاق و نفرت نمیشود.»
✅ محمّد ششم در واقع ظرف دو هفته به جمعبندی رسیده بود، که با خواست مردم -به ویژه جوانان- موافقت کند و کشور و حکومت را در مسیر اصلاح محاسبه شده و سنجیده قرار دهد.
در مراكش، به محض اين كه حكومت ديد در روز بیست فوریه سال ۲۰۱۱ مردم تظاهرات كرده اند، با تدبیر و درایت و سرعت بر موج تظاهرات نشست و خواستۀ مردم را به رسمیّت شناخت. به تعبیری، در حقیقت انقلاب را با تور اصلاح قانون اساسی شکار کرد!
✅ برای هدایت شورای اصلاح قانون اساسی، شخصیّتی را انتخاب کرد که در حلقۀ حکومتی نبود، مستقل بود و مورد اعتماد مردم.
در نطق ۱۷ ژوئن خود به همین نکته اشاره کرد، که برای نخستین بار است که قانون اساسی مراکش به دست خود مراکشیها و برای همۀ مراکشیها اصلاح میشود، و مشاوران خارجی در این موضوع دخالتی ندارند. عبدالّلطیفالمنونی، شخصیّت علمی، حقوقی و دینی مستقل، مسئول شورای اصلاح قانون اساسی شد.
بدین ترتیب، با حرکتی نرم و زمانشناسانه، موج بهار عربی در مراکش مهار شد. شما هر سال که به مراکش بروید، از حجم سرمایهگذاری و توسعۀ کشور، به شگفتی خواهید آمد. میلیاردها دلار از کشورهای عربی و اسلامی در مراکش صرف ساخت هتل، ساختمان های مسکونی و شرکتهای صنعتی و کشاورزی و خدماتی و تجاری شده است. بازار مراکش برای جوانان افریقایی که از قاره سیاه میآیند، بازار کار است. در دارالبیضاء دیدم برای آنها بازارچههایی ساختهاند تا در کنار خیابانها دستفروشی نکنند، این یعنی نشانۀ رونق نسبی اقتصادی در کشور.
تمام سخن این بود که محمّد ششم، صدای مردم را به موقع شنید، و پاسخ منطقی و به هنگام داد. انتخابات آزاد برگزار شد، حزب عدالت و توسعه اكثريّت آراء را به دست آورد، عبدالاله بنکیران از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ نخستوزیر بود. در انتخابات ۲۰۱۷ نیز، همین حزب اکثریت خود را حفظ کرد، و سعدالدّین عثمانی از ۲۰۱۷ به عنوان نخستوزیر مراکش انتخاب شد. دولت و حکومت، و نهادهای نظامی و امنیّتی، در امر انتخابات مصلحتاندیشیهای خود را دخالت ندادند. جامعه آرام گرفت، نتیجۀ انتخابات دستکاری شده نبود، و در نتیجه وجدان عمومی جامعه قانع شد.
اگر بشّار اسد هم همین کار را انجام داده بود بیتردید حکومت سوریه سقوط نمیکرد.