بخشی از نامۀ احمد کسروی به نخست وزير وقت ايران

*بخشی از نامۀ احمد کسروی به مرتضی قلی‌خان بيات ، نخست وزير وقت ايران ؛ در سال هزار سیصد بیست دو خورشیدی*

*کسروی در این نامه به نخست وزیر وقت می‌نویسد:*

در اين كشور *بيش از ده كيش* هست که به نام‌هایی مانند شیعه، سنی، زرتشتی، مسيحی،کلیمی. صوفی، بهايی، شيخی، اسماعيلی و مانند اين‌ها در گوشه و کنار ایران زندگی می‌کنند.
این موضوع که مذهب جعفری، مذهب رسمی است و قانون اساسی هم آن را تصريح نموده، حرفی نیست اما این موضوع که *"شیعیان" به خود حق می‌دهند بر مذاهب دیگر با آسودگی تف و لعنت بفرستند، خلاف "مشروطه و دموکراسی" است*.

*جناب آقای بیات!*
حقیقت آن است كه اين‌ها معنی مشروطه را نيک نمی‌دانند زیرا *مشروطه* معنايش اینَ است كه تودۀ مردم، ایران را میهن خود بدانند و كوشش به آبادی و آزادی آن کنند و قانون را نیز پاس بدارند.
*اما مُلّایان می‌گویند* که خدا تمام جهان را به پاس *چهارده معصوم* آفريده، پس بايد آن‌ها را دوست بداريم و بر مقبرۀ آن‌ها گنبد و بارگاه بسازیم و از راه دور به زيارت آن‌ها برويم.
آیا شما در اين سخنان نامی از كشور ایران و كوشش در راه آبادی آن می‌بینید؟
*انديشه يک مُلّا این است* که باید بدی‌ها روز به روز فزون‌تر گردد و جهان پر از ستم شود تا هنگام *ظهور امام زمان* برسد و جهان را پر از عدل و داد کند.

اين كه *مشروطه* در ايران به نيكی ممالک غرب به نتیجه نمی‌رسد همين ناسازگاری *ملايان* با مشروطه و قانون‌های آن است.
می‌بینید که برابر هر گام كه می‌خواهیم به سوی پيشرفت برداریم چه ايستادگی‌ و كارشكنی‌ می‌کنند *و می‌گویند:* *عدليه؛* خلاف شرع است.
*دبستان؛* خلاف شرع است .
*نظام وظيفه؛* خلاف شرع است .
*سِجل و ماليات؛* خلاف شرع است. ‌
*دانشكده؛* خلاف شرع است .
*اصلاً هر آنچه بيرون از دستگاه آخوندی است، خلاف شرع است* .

*جناب آقای بیات نخست وزیر ایران!*
ما بيگانۀ اين كشور نيستيم و از جای ديگر به اينجا نيامديم، ما هم نيكی ایران را مي‌خواهيم و به آرامش و آسايش مردم دلبستگی داريم، ما خود هوادار دين هستیم و بر آنيم كه تمام جهانيان بايد با دين زندگی كنند....
اما این که *ملايان* بپندارند كه می‌شود با زور و تف و لعنت سخن مخالف خود را ساکت کنند دولت بايد به آن‌ها بفهماند كه چنین نيرویی به آن‌ها سپرده نشده.
پيشنهاد مي‌كنيم اعلي‌حضرت بفرمايند كه *ملايان* نمايندگانی بفرستند و در اين زمينه با آن‌ها گفتگو کنید تا كار يك‌سره گردد. باور بفرمایید اين *داستان مُلّاها؛* امروز گرفتاری بزرگي است و اگر آن را سرسری بگيرید و با آن‌ها مماشات كنید خودتان زمینۀ بدبختی ایران را فراهم کرده‌اید🍒

👤سید احمد‌ کسروی