بمب اقتصادی احمدی‌نژاد

فاجعه اقتصادی نزدیک‌تر از رگ گردن

✍️ پوریا بختیاری
چشمانتان را ببندید و دنیای فرضی‌ای را تجسم کنید که پنجاه ساله شدید و چند ماه دیگر با خیال راحت به استقبال بازنشستگی می‌روید ولی در صبح روز شنبه سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد را می‌بینید که نوشته:

صندوق‌های بازنشستگی ورشکست شدند و دیگر قرار نیست به بازنشستگان و مستمری بگیران پولی پرداخت شود.

چشمانتان را باز کنید، این دنیای فرضی تا کمتر از سی سال دیگر به واقعیت تبدیل می‌شود، بله درست شنیدید تا کمتر از سی سال دیگر، هیچ حقوق بازنشستگی قرار نیست به شما تعلق بگیرد.

شرایط اقتصاد ایران اصلا خوب نیست و نکته بد اینجاست که فاجعه اصلی هنوز شروع نشده و در آینده قرار است اتفاقات بدتری را شاهد باشیم. دولت احمدی نژاد یک بمب ساعتی در اقتصاد ایران کارگذاشته که دیر یا زود فعال می‌شود و انفجاری حاصل می‌کند که شرایط فعلی که داریم هم به آرزو تبدیل شود. نام این بمب ساعتی صندوق بازنشستگی است!

بیایید با هم بررسی کنیم تا متوجه عمق بحران بشویم!
پنجره جمعیتی ایران در حال بسته شدن است و داریم به سمت پیر شدن حرکت می‌کنیم، پژوهشکده سازمان آمار بررسی کرده و دیده که جمعیت سالمند ایران تا سال ۱۴۳۰ چهار برابر افزایش پیدا خواهد کرد و به حدود ۱۹ میلیون نفر خواهد رسید، از طرفی تخمین زده می‌شود که نرخ باروری در ایران به کمتر از ۲ درصد خواهد رسید. این یعنی نیروی کار کمتر و بازنشستگان بیشتر!

برای بررسی وضعیت صندوق‌های بازنشستگی یک شاخص مهم وجود دارد به نام "نسبت پشتیبانی" که این شاخص از تقسیم تعداد بیمه پردازان به تعداد مستمری بگیران بدست می‌آید. برای دوام صندوق‌های بازنشستگی این نسبت حداقل باید عدد سه باشد یعنی به ازای هر مستمری بگیر سه نفر نیروی کار وجود داشته باشد.

بر اساس نرخ باروری و افزایش جمعیت کهنسالان این نسبت تا سال ۱۴۳۰ به حدود ۰.۹ خواهد رسید. یعنی تعداد کسانی که بیمه پرداخت می‌کنند از دریافت کنندگان بیمه کمتر خواهد بود.

یکی از مهمترین افرادی که این بمب ساعتی را در ریل اقتصاد ایران قرار داد، نابغه بزرگ قرن بشری استاد محمود احمدی نژاد بود که سن بازنشستگی را پایین آورد و طرح های مختلفی گذاشت که مردم بجای ۳۰ سال کار کردن بتوانند با ۲۵ سال بازنشسته شوند. در صورتی که عقل سلیم حکم می‌کند وقتی می‌خواهیم سیاستی را اتخاذ کنیم باید پیش بینی آینده را داشته باشیم و بر اساس شرایط فعلی تصمیم نگیریم!

اما یک سوال مهم، واقعا کسی در آن دوران نبود که این موضوع به این مهمی را به دولت گوشزد کند؟ بله افراد زیادی بودند که پیش بینی می‌کردند و هشدار می‌دادند ولی دولت صدای آن‌ها را نمی‌شنید، چرا که روابط خارجیش خوب بود، تحریم خاصی وجود نداشت، نفت می‌فروخت و پول نفت را برای اهداف پوپولیستی‌ ولخرجی می‌کرد.

دولت احمدی نژاد حدود ۷۰۰ میلیارد دلار درآمد ارزی داشت (یعنی رقمی بیشتر از مجموع تمام درآمد نفتی دولت‌های بعد انقلاب) و نکته مهم اینجاست که اولویت اصلی دولت در این شرایط خرید محبوبیت بود و نه توسعه اقتصاد و درست کردن زیرساخت‌ها که یکی از موارد خریدن محبوبیت، همین بازنشستگی‌های بی حساب و کتاب بود!

این بمب ساعتی هر روز دارد خطرناک‌تر می‌شود و کسری بودجه دولت را هرسال بزرگتر از سال قبل می‌کند، که دولت طبیعتا یا مجبور است مثل یونان دست به فروش جزیره‌های کیش و قشم بزند یا این که پول بدون پشتوانه بیشتری چاپ کند و تورم بزرگ‌تری برای ما در آینده رقم بزند (که تجربه نشان داده دولتمردان ما راه دوم را انتخاب می‌کنند)

تا سال ۱۴۳۰ تقریبا همه ما که الان در سن کار هستیم بازنشسته می‌شویم ولی باید توجه داشته باشید که در زمان بازنشستگی دو حالت اتفاق می‌افتد یا این که صندوق‌ها ورشکسته می‌شوند و دیگر مستمری به شما پرداخت نخواهد شد و یا این که انقدر تورم بالا خواهد بود که این حقوق بازنشستگی کفاف یک هفته زندگی شما را هم نخواهد داد، لذا از الان برنامه ریزی کنید. اقتصاد با هیچ‌کس شوخی و تعارف ندارد!
@Sahamnewsorg