✔️سقوط: از تاثیر دستگاه گوارش تا نزدیکان
✍️سهند ایرانمهر


🔸اسلاونکا دراکولیچ در کتاب «راهنمای بازدید از موزۀ کمونیسم»(نشر ماهی) می‌نویسد:

من‌درآوردی بود، چقدر هم من‌در‌آوردی! مثلاً می‌گویند نیکلای چائوشسکو دچار سوءهاضمه بوده است. بنابراین، به قول درباریان، «تصمیمات صبح» او به قولی ملایم‌تر از تصميمات عصر یا شبش بودند.

همچنین می‌دانیم (یا دست‌کم بین مردم چنین شایع بوده) که هر وقت لازم بود چائوشسکو پیش از یک تصمیم مهم قدری «آرام» شود، به آشپزش دستور می‌دادند کمی مُلیّن در غذای ارباب بریزد.

اگر فکرش را بکنی که گاه سرنوشت یک آدم به وضع دستگاه گوارش چائوشسکو بستگی داشت، آن وقت می‌بینی که خدمتکارها واقعاً نقش مهمّی در تاریخ ما داشته‌اند!

النا چائوشسکو همسر چائوشسکو هم تاثیر منفی زیادی بر سقوط رژیم رومانی داشت. دخالت‌های او در سیاست‌های داخلی و به خصوص اقتصادی، سرکوب مخالفان و فساد گسترده، همگی به کاهش اعتبار و محبوبیت حکومت چائوشسکو کمک کرد.

🔸در ۲۱ دسامبر، در حالی که هزار نفر در مرکز شهر بخارست جمع شده بودند، چائوشسکو خطاب به آنان مثل همیشه از پیشرفت‌های کشور می‌گفت. مردمی که همیشه آرام فقط شنونده حرف‌های او بودند ناگهان زبان به اعتراض گشودند و جَو تغییر کرد و او با هو کردن‌های مردم روبرو شد. همسر چائوشسکو، النا که در کنارش ایستاده بود به کمکش شتافت و به او گفت: «با مردم صحبت کن، با مردم صحبت کن». چائوشسکو نیز در عکس‌العمل به وضعیت در میدان به مردم می‌گفت: «آرام باشید، آرام باشید.».

این روز مقدمه بالاگرفتن اعتراض‌هایی شد که در مدّت زمان اندکی به سقوط و سرانجام اعدام او منجر شد.

🔸ادوراد بئر در کتاب« چائوشسکو ظهور و سقوط دیکتاتور سرخ»( ترجمه بیژن اشتری)، معتقد است چائوشسکو در قیاس با همتایان خود در اروپای شرقی و با آن وسعت، دستانش به خون مخالفان آلوده نبود اما روش حکومت‌داری چائوشسکو به نحوی بود که مخالفانش را به روش‌های دیگری خنثی می‌کرد.در این کتاب می‌خوانیم که چائوشسکو هیچ مخالفی را اعدام نکرد و حتّا زندان‌هایش هم خالی‌تر از هر زندان دیگری در اروپای شرقی بود. اما به رغم این واقعیت‌ها، مردم رومانی سخت‌ترین مجازات‌ها را دربارهٔ چائوشسکو و همسرش اعمال کردند.

🔸بئر در مقام یافتن دلیل این واکنش می‌نویسد:

مردم رومانی در دورۀ تقریباً بیست و پنج سالۀ حکمرانی چائوشسکو به شدّت تحقیر شده بودند. رژیم چائوشسکو به شیوه‌های گوناگون مردم رومانی را به جاسوسی و خبرچینی برای سازمان عظیم اطّلاعاتی رومانی – موسوم به سکوریتات- وادار کرده بود. مردم در لحظه‌لحظۀ زندگی روزمرّه‌شان مجبور بودند علیه یکدیگر جاسوسی کنند.

🔸بئر در کتابش شرح داده که فقط خشونت‌های فیزیکی یک رژیم دیکتاتوری آسیب‌زننده نیست بلکه گاهی – چنان که در مورد رومانی شاهدش بودیم – خشونت‌های روحی و روانی می‌تواند بسیار آسیب‌زاتر و مؤحش‌تر باشد.

سالروز سقوط دیکتاتور رومانی (۳۵ سال پیش)
فیلم: لحظۀ هوکردن چائوشسکو
@sahandiranmehr