سوء استفاده از بانک‌ها

. طبق بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، مجموع کل تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط شبکه بانکی در سال ۱۴۰۱ معادل ۲۶۷ هزار میلیارد تومان بود که بانک آینده به تنهایی ۱۱۲ هزار میلیارد تومان، معادل ۴۲ درصد از کل این مبلغ را به خود اختصاص داد. یکی دیگر از ارقام قابل توجه این گزارش، نسبت مانده به اصل مبلغ تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط بانک آینده با ثبت رقم ۱۱۳۴ درصدی است. به عبارت دیگر، علاوه بر اینکه در اعطای تسهیلات به اشخاص مرتبط با خود، دست‌ودلبازی کرده، در بازپسگیری این تسهیلات نیز عملکرد فاجعه‌باری داشته است. در آیین‌نامه تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط بانک‌ها، با توجه به سرمایه بانک‌ها حدودی تعریف شده است و بانک‌ها مجاز به به اعطای تسهیلات و قبول تعهدات بیش از این حدود نیستند. طبق این آیین‌نامه، حداکثر مجموع تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط به هر شخص نباید از سه درصد سرمایه پایه بانک تجاوز کند. همچنین حداکثر مجموع تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط در هر موسسه اعتباری، می‌تواند حداکثر ۴۰ درصد سرمایه پایه آن موسسه باشد. طبق بررسی‌ها مرکز پژوهش‌های مجلس، بانک‌های ایران زمین، آینده، پارسیان، دی، شهر و موسسه اعتبار ملل، با توجه به سرمایه پایه منفی و بانک‌های ملی، سرمایه، صادرات و صنعت و معدن، بر اساس سرمایه پایه اعلامی در صورت‌های مالی خود، مجاز به پرداخت تسهیلات به اشخاص مرتبط با خود نبوده‌اند. در این میان، بیشترین تخلف نیز توسط بانک‌های ملی، سرمایه، سینا و پاسارگاد انجام شده است. به این ترتیب، محاسبات تجارت‌نیوز حاکی از آن است که بیش از ۲۳۳ هزار میلیارد تومان از کل ۲۶۷ هزار میلیارد تومان تسهیلات و تعهدات اشخاص مرتبط بانک‌ها معادل ۸۷ درصد آنها، بدون رعایت قانون پرداخت و ایجاد شده‌اند. بخش دیگری از گزارش مذکور، به نرخ سود تسهیلات پرداختی بانک‌ها به اشخاص مرتبط خود اختصاص دارد. بر این اساس، تعدادی از بانک‌ها، مثل ملی، آینده، صادرات، گردشگری و کشاورزی، وام‌هایی با نرخ سود صفر درصد به اشخاص مرتبط با خود پرداخت کردند. بررسی مدت قرارداد وام‌های پرداختی به اشخاص مرتبط بانک‌ها نیز نشان می‌دهد که این رقم برای بسیاری از بانک‌ها صفر بوده اما از سوی دیگر بانک ملی حتی با دوره بازپرداخت ۵۰ ساله نیز به اشخاص مرتبط خود وام داده است. به علاوه، بیشترین سهم تسهیلات اشخاص مرتبط با مدت قرارداد غیرمتعارف (بیش از ۱۰۰ ماه) به بانک کشاورزی با رقمی معادل ۵۶ درصد از تسهیلات این بانک مربوط است./تجارت‌نیوز