رواندا؛ از نسل کشی تا اوج‌گیری

رواندا، کشوری که شاهد صحنه یکی از بزرگ‌ترین نسل‌کشی قرن 20 است، امروز در سایۀ یک ادارۀ قوی، با آرامش و رشد اقتصادی خود در مدِّ نظر جهانیان قرار گرفته است.

15.05.2017

رواندا؛ از نسل کشی تا اوج‌گیری

کیگالی/ بایرام آلتوغ/ خبرگزاری آناتولی

رواندا کشوری با جمعیت 11 میلیون و 610 هزار نفر پس از نسل‌کشی سال در 1994 که منجر به کشته‌شدن بیش از یک میلیون نفر شده بود، در سال‌های اخیر با ثبات و رشد اقتصادی به یکی از کشورهای مرفّه آفریقایی تبدیل شده است.

این کشور که 85 درصد جمعیت آن را هوتوها و 14 درصد آن را توتسی تشکیل می‌دهند، در قرن نوزدهم در موج استعمارگری کشورهای اروپایی، و در سال 1855 تبدیل به یکی از کشور مستعمرۀ آلمان (پروس) شد.

با اشغال رواندا توسط آلمان کلیساها نیز در این کشور رواج پیدا کرد و تبدیل به یکی از پایه‌های اصلی زندگی اجتماعی این کشور شد، در سال‌ها شمار کثیری از مردم رواندا به مسیحیت روی آورده و آیین کاتولیک را پذیرفتند.

این کشور که در سال 1922 جزو مستعمره‌های بلژیک شد و نهایتاً در ژوئیه توانست استقلال خود را از این کشور بگیرد. رواندا همچنین به لحاظ داشتن پستی و بلندی‌های زیاد حغرافیایی به عنوان کشور «هزار تپّه‌ای» معروف است و پیشتر نیز به «سوئیس آفریقا» شهرت داشت.

نخستین بذر نفاق در بین مردم این کشور در سال 1931 با مندرج‌شدن عبارات قومیتی «توتسی» و «هوتو» در شناسنامه‌های آن‌ها کاشته شد. توتسی‌ها به لحاط این که در اقلیت بودند، تا سال 1962 ادارۀ دولت را در دست داشتند. اما با آغاز زمامداری هوتوها از سال 1963، اختلافات و درگیری‌های قومیتی گریبانگیر این کشور شد.

در پی آن اختلافات صدها هزار توتسی ناگزیر به ترک وطنشان و زندگی در کشورهای همسایه شدند. طبقات اجتماعی جدید و تبعیض قومیتی در جامعه رواندا که از دوران مستعمری به آن ارث مانده بود، موجب تغییر تعادل اجتماعی این کشور شد.

پس از مرگ جونال هابیرامینا، رئیس جمهور وقت رواندا در سانحه هوایی در 6 آوریل 1994، هوتوها مسئول این حادثه را توتسی اعلام کرده و فتیله یک کشتار جمعی 100 روزه از فردای همان روز روشن شد. بنا بر داده‌های رسمی این مقامات این کشور، بیش از 1 میلیون تن در این فاجعه جان باختند. در این راستا داده‌های سازمان ملل متحد نشان می‌دهد حدود 800 هزار توتسی در پی این حوادث جان باخته بودند. همچنین هوتوهای ملایم (معتدل) که نسبت به توتسی‌ها خوشبین بودند نیز کشته شدند.

از سوی دیگر، بنا به اعلام نهاد مفتی‌گری رواندا، حدود 1.5 میلیون مردم این کشور مسلمان هستند. در این کشور بیش از 500 مسجد نیز برای عبادات در اختیار مسلمانان قرار دارد.

پس از آغاز دوران ریاست جمهوری پول کاگامه، رئیس جمهور فعلی رواندا از سال 2000 به این سو، این کشور به یکی از کشورهای روبه رشد آفریقا تبدیل شده است. اقتصاد این کشور اغلب بخش‌های کشاورزی، دام‌داری، معدن‌داری و گردشگری تکیه دارد.

دولت و مردم رواندا پس از این حادثه فاجعه‌بار موفّق به برقراری صلح اجتماعی در کشورشان شده‌اند. آن ها با ترک‌کردن تبعیض قومیّتی دوران مستعمری خود با گام‌هایی مطمئن برای تبدیل‌شدن به «سنگاپور آفریقا» پیش می‌روند.